Yachting 2026: Έξυπνες υποδομές, βιωσιμότητα και ανθρώπινο δυναμικό στο κέντρο του Brand “Ελλάδα”

Ο τουρισμός αποτελεί διαχρονικά έναν από τους ισχυρότερους πυλώνες της ελληνικής οικονομίας.  Με άμεση συνεισφορά 30,2 δισ. ευρώ –ποσοστό που αντιστοιχεί στο 13% του ΑΕΠ– ο τομέας λειτουργεί ως βασικός μοχλός ανάπτυξης, ανταγωνιστικότητας και ανθεκτικότητας, σ’ ένα διεθνές περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.  Σύμφωνα με την τελευταία σχετική μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ, αν συνυπολογιστεί και η έμμεση επίδραση, η συνολική συμβολή του τουρισμού υπερβαίνει το 30% του ΑΕΠ.  Παράλληλα, το 84,4% των τουριστικών εισπράξεων προέρχεται από τον εισερχόμενο τουρισμό, καλύπτοντας πάνω από το 70% του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών, ενώ στην αιχμή της σεζόν ο κλάδος στηρίζει άμεσα το 16,5% της απασχόλησης.

Η θετική αυτή εικόνα συνεχίζεται και το 2025.  Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν αύξηση τόσο στις αφίξεις όσο και στις εισπράξεις, με τα έσοδα (χωρίς κρουαζιέρα) να καταγράφουν άνοδο περίπου 9,0% στο ενδεκάμηνο και τις αφίξεις ν’ αυξάνονται κατά 4,6% σε σχέση με το 2024.  Συνυπολογίζοντας και την κρουαζιέρα, ο ελληνικός τουρισμός οδεύει προς ιστορικά υψηλά επίπεδα, με περίπου 40 εκατομμύρια αφίξεις και 23 δισ. ευρώ έσοδα.  Το brand «Ελλάδα» παραμένει ισχυρό, με τη χώρα να συγκαταλέγεται σταθερά στις κορυφαίες επιλογές των ταξιδιωτών από Γερμανία, Ιταλία, Γαλλία και  Ηνωμένο Βασίλειο το επόμενο δωδεκάμηνο, ενισχύοντας τις ενδείξεις μιας ικανοποιητικής τουριστικής χρονιάς και το 2026.

Μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον, ο ναυτικός τουρισμός αναδεικνύεται σ’ ένα από τα πιο δυναμικά και στρατηγικά προϊόντα του ελληνικού τουριστικού χαρτοφυλακίου. Περιλαμβάνει το yachting και την κρουαζιέρα και βασίζεται σε συγκριτικά πλεονεκτήματα που λίγες χώρες διαθέτουν: εκτεταμένη ακτογραμμή, περισσότερα από 6.000 νησιά και νησίδες, ευνοϊκές κλιματολογικές συνθήκες και ένα δίκτυο παραθαλάσσιων πόλεων με μακρά ναυτική παράδοση.  Το yachting προσφέρει εμπειρίες υψηλής ποιότητας, συνδυάζοντας ιδιωτικότητα, φιλοξενία, γαστρονομία και πρόσβαση σε μοναδικούς, λιγότερο προβεβλημένους προορισμούς.

Για να μπορέσει όμως το ελληνικό yachting ν’ αναπτυχθεί περαιτέρω και ν’ ανταγωνιστεί ισότιμα ανταγωνιστικούς προορισμούς όπως η Ιταλία, η Γαλλία ή η Ισπανία, απαιτούνται στοχευμένες παρεμβάσεις.  Κεντρικό ζήτημα παραμένει η αναβάθμιση και επέκταση των λιμενικών υποδομών.  Η έλλειψη θέσεων ελλιμενισμού, ιδιαίτερα στην Αττική –με χαρακτηριστικά παραδείγματα το Παλαιό Φάληρο και την ευρύτερη περιοχή Ελευσίνα–Νέα Πέραμος–Σαλαμίνα– λειτουργεί ανασταλτικά για την προσέλκυση σκαφών, ειδικά μεγαλύτερου μεγέθους. Παράλληλα, η χωροθέτηση νέων μαρινών εξακολουθεί να είναι μια σύνθετη και χρονοβόρα διαδικασία, με περιβαλλοντικούς περιορισμούς και τοπικές αντιδράσεις, τάση που εντείνεται σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι ευέλικτες λύσεις, όπως οι πλωτές προβλήτες και οι ελαφρές κατασκευές.  Υπό αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο και με σεβασμό στο περιβάλλον, μπορούν να καλύψουν αυξημένες εποχικές ανάγκες χωρίς μόνιμες παρεμβάσεις μεγάλης κλίμακας.

Ταυτόχρονα, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι σύγχρονες μαρίνες παγκοσμίως εξελίσσονται σε ολοκληρωμένους τουριστικούς προορισμούς (“destination marinas”), προσφέροντας υπηρεσίες φιλοξενίας, εστίασης, εμπορίου και αναψυχής. Η ανάπτυξη υποδομών για superyachts, η ενσωμάτωση πρακτικών βιωσιμότητας και η αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας –από smart διαχείριση ελλιμενισμού έως real-time δεδομένα κρατήσεων– δύναται να ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού προϊόντος. Σε αυτή την κατεύθυνση, είναι σημαντική η ώθηση που δίνει το πρόγραμμα αναβάθμισης των μαρινών μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με επενδύσεις περίπου 180 εκατ. ευρώ.

Καθοριστικής σημασίας είναι και η ύπαρξη ενός σταθερού θεσμικού πλαισίου.  Η αποσαφήνιση ζητημάτων φορολόγησης και ΦΠΑ στις ναυλώσεις, καθώς και η ρύθμιση της δραστηριοποίησης σκαφών ξένης σημαίας στα ελληνικά χωρικά ύδατα, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την προσέλκυση επενδύσεων.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό, το διαχρονικό συγκριτικό πλεονέκτημα του ελληνικού τουρισμού.  Παρά τη δυναμική του κλάδου, παραμένει η ανάγκη για εξειδικευμένη εκπαίδευση πληρωμάτων και επαγγελματιών, πέραν των πλοιάρχων.  Η δημιουργία οργανωμένων εκπαιδευτικών δομών μπορεί να προσφέρει νέες επαγγελματικές διεξόδους, ειδικά για τους νέους, αναβαθμίζοντας παράλληλα την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Οι σύγχρονες τάσεις στο yachting καλούν όλους τους εμπλεκόμενους να μετασχηματιστούν.  Η βιωσιμότητα και το eco-yachting βρίσκονται στο επίκεντρο, με αυξανόμενη ζήτηση για υβριδικά σκάφη και πρακτικές περιορισμού του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, ενώ η σεζόν επιμηκύνεται και η τεχνολογία αναβαθμίζει συνολικά την εμπειρία του επισκέπτη.

Δεν είναι τυχαίο ότι η Ελλάδα αναδείχθηκε το 2024 και το 2025 πρώτη ευρωπαϊκή χώρα στις ναυλώσεις yachts, ενώ διαθέτει τον τρίτο μεγαλύτερο στόλο mega yachts παγκοσμίως.  Η διεθνής αυτή πρωτιά επιβεβαιώνει ότι η χώρα έχει όλα τα εχέγγυα για να εξελιχθεί σε κεντρικό κόμβο yachting στη Μεσόγειο.

Η διαχρονικά θετική πορεία του ελληνικού τουρισμού και η δυναμική του yachting δείχνουν ξεκάθαρα το δρόμο: με στρατηγικό σχεδιασμό, καινοτόμες λύσεις και σεβασμό στο περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες, το ελληνικό yachting μπορεί να παραμείνει ισχυρός αναπτυξιακός πυλώνας και σημείο αναφοράς διεθνώς.