Ομιλία Γιώργου Βερνίκου, To Μέλλον της Ναυτιλίας

Επιτρέψτε μου καταρχήν να υπενθυμίσω ότι η Ελλάδα περιβάλλεται από τη θάλασσα και η θάλασσα περιβάλει την ξηρά και τις εκατοντάδες των νησιών μας. Οι Έλληνες είμαστε στενά συνδεδεμένοι με το θαλασσινό στοιχείο, το οποίο άλλωστε αποτελεί αντικείμενο λατρείας από παλαιότατους χρόνους, θαυμασμού, αλλά και εκμετάλλευσης, γιατί αποτελούσε πάντα για τους Έλληνες πηγή πλούτου και δρόμους επικοινωνίας με άλλους λαούς. Δεν είναι τυχαίο ότι για μας το «Αύριο» του κόσμου είναι συνδεδεμένο πάντα μ’ ένα «καράβι». Και το πρώτο καράβι με ταυτότητα η «Αργώ». Η πιο διάσημη, μυθικά εμπορική και θαλάσσια περιπέτεια, με στόχο την απόκτηση του Χρυσόμαλλου Δέρατος.

Η ναυτιλία είναι και σήμερα η πυξίδα του κράτους μας στην επανατοποθέτησή μας στο χάρτη του σύγχρονου γίγνεσθαι παγκόσμια. Η ναυτιλία έχει πολλούς επιμέρους κλάδους και τομείς. Είναι η ποντοπόρος ναυτιλία, τα κρουαζιερόπλοια, η ακτοπλοΐα, ο θαλάσσιος τουρισμός. Είναι επίσης τα λιμάνια, όλο το cluster της λεγόμενης «μπλε οικονομίας», ακόμα και η διαχείριση των θαλασσών και των ωκεανών. Βέβαια, η ελληνική ποντοπόρος ναυτιλία κατέχει πρωταγωνιστικό ρόλο. Οι Έλληνες εφοπλιστές ελέγχουν περίπου 5.000 πλοία και το ποσοστό σε dwt είναι 17%, δηλαδή ένας στους έξι τόνους μεταφέρονται παγκοσμίως από ελληνικά συμφέροντα. Στον τομέα των δεξαμενοπλοίων έχει το 29% του παγκόσμιου tanker στόλου και το 24-25% στα dry bulk carriers και του lNG στόλου.

Το μέλλον λοιπόν της ναυτιλίας μας αφορά όλους, σε όλους τους επιμέρους τομείς και με βαρύνοντα φυσικά ρόλο για την ποντοπόρο ναυτιλία.

Στο Ναυτικό Επιμελητήριο της Ελλάδος έχουμε καλλιεργήσει συνεργασίες σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, πάντα με στόχο την προάσπιση της ναυτιλίας μας, του πιο στρατηγικού και ανθεκτικού τομέα της ελληνικής οικονομίας. Δίνουμε διαχρονικά έμφαση στο σεβασμό στους θεσμικούς φορείς και τις Ενώσεις και πιστεύουμε ότι μόνο μέσα από αλληλοσεβασμό και ουσιαστικές συνεργασίες, με μία ενιαία φωνή μπορούμε να παράξουμε πραγματικά αποτελέσματα και έργο με διάρκεια και ουσία.

Ταυτόχρονα, η ελληνική ναυτιλία αντιμετωπίζει κινδύνους όπως η γεωπολιτική αστάθεια, η αβεβαιότητα στην οικονομία, η πίεση για γρήγορη απανθρακοποίηση και το δυσβάσταχτο οικονομικό κόστος που τη συνοδεύει, η αυξανόμενη παγκόσμια ανταγωνιστικότητα και οι μεταβαλλόμενες διεθνείς ρυθμίσεις. Η ικανότητα της Ελλάδας να προσαρμοστεί γρήγορα σε αυτές τις προκλήσεις, χωρίς να θυσιάσει την ποιότητα και τη φήμη της, θα καθορίσει αν θα παραμείνει στην κορυφή και στο μέλλον.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
Από το δικό σας τομέα, πώς η εμπειρία των παραδοσιακών μεγάλων εφοπλιστικών οικογενειών μπορεί να συνδυαστεί με το πνεύμα επιχειρηματικότητας της νέας γενιάς;
Αναφέρω ότι πολλές σημερινές εφοπλιστικές οικογένειες έχουν τις ρίζες τους πολλά χρόνια πίσω. Στις αρχές της τρίτης δεκαετίας του 19ου αιώνα υπολογίζεται πως διέτρεχαν τη θάλασσα 700 ελληνικά εμπορικά καράβια και το 1834 οργανώθηκε και η Λιμενική Αστυνομία με τη δική της μεγάλη εμπειρία και παράδοση.
Η εμπειρία των παραδοσιακών μεγάλων εφοπλιστικών οικογενειών αποτελεί ένα θησαυρό γνώσης και στρατηγικής διορατικότητας, που έχει δοκιμαστεί σε πολλές δεκαετίες παγκόσμιας ναυτιλιακής δραστηριότητας. Όταν αυτή η εμπειρία συνδυαστεί με το πνεύμα επιχειρηματικότητας, την καινοτομία και την τεχνολογική εξοικείωση της νέας γενιάς, δημιουργείται ένα ισχυρό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Η συνεργασία των γενεών μπορεί να φέρει ισορροπία ανάμεσα στην παράδοση και τη σύγχρονη προσέγγιση, επιτρέποντας στην ελληνική ναυτιλία να ηγηθεί σε νέες αγορές, να επενδύσει σε πράσινες τεχνολογίες και ν’ αξιοποιήσει ψηφιακά εργαλεία, χωρίς να χάσει την αξιοπιστία και τη φήμη που έχουν χτιστεί επί δεκαετίες. Με άλλα λόγια, η παραδοσιακή σοφία και η νέα δυναμική είναι ο ιδανικός συνδυασμός για ένα βιώσιμο και ηγετικό μέλλον.

Η ελληνική ναυτιλία δεν είναι μόνο εμπόριο αλλά και τουρισμός. Μπορεί ο θαλάσσιος τουρισμός να ενσωματώσει πιο πράσινες τακτικές, χωρίς να χάσει ανταγωνιστικότητα; Πως επηρεάζει την ανάπτυξη του θαλάσσιου τουρισμού στην Ελλάδα η έλλειψη υποδομών και πως μπορεί αυτό να διορθωθεί?
Η ναυτιλία, όπως είπαμε, περιλαμβάνει πολλούς κλάδους και τομείς. Φυσικά και ο θαλάσσιος τουρισμός αποτελεί ένα μεγάλο κομμάτι της θαλάσσιας οικονομίας. Ο θαλάσσιος τουρισμός στην Ελλάδα αποτελεί σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα της χώρας μας. Το ελληνικό αρχιπέλαγος, η ελληνική πολυνησία, το μοναδικό φως, καθιστούν την Ελλάδα τον πρώτο παγκόσμιο προορισμό του θαλάσσιου τουρισμού. Φυσικά, ο θαλάσσιος τουρισμός έχει τεράστιες δυνατότητες να ενσωματώσει πράσινες τακτικές, όπως τη χρήση πλοίων με χαμηλές εκπομπές ρύπων, υβριδικών ή ηλεκτρικών σκαφών και πιο αποδοτικές διαχείριση ενέργειας και αποβλήτων, χωρίς να επηρεάζεται η εμπειρία των επισκεπτών. Αλλά να τονίσω και τη σημασία που έχει ο εκσυγχρονισμός των λιμένων και των μαρινών, ώστε να προσαρμοστούν στις σύγχρονες απαιτήσεις. Σίγουρα η πράσινη καινοτομία πρέπει ν’ αποτελεί ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, καθώς ολοένα και περισσότεροι ταξιδιώτες επιλέγουν προορισμούς που σέβονται το περιβάλλον. Με σωστό σχεδιασμό, επενδύσεις στην τεχνολογία και εκπαίδευση του προσωπικού, ο θαλάσσιος τουρισμός μπορεί να συνδυάσει αειφορία, ασφάλεια και υψηλή ποιότητα υπηρεσιών, κρατώντας και αυτόν τον τομέα της ελληνικής ναυτιλίας στην κορυφή του παγκόσμιου χάρτη.

ΚΟΙΝΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ
Είναι οι τρέχοντες στόχοι απανθρακοποίησης του ΙΜΟ 2050 ρεαλιστικοί και βιώσιμοι; Είναι οι στόχοι μηδενικών εκπομπών ένα απατηλό όραμα; Μήπως η ναυτιλιακή βιομηχανία εν τέλει καθυστερεί να ξεκινήσει πραγματικά το ταξίδι της προς τις μηδενικές εκπομπές;
Οι στόχοι απανθρακοποίησης και μηδενικών εκπομπών είναι φιλόδοξοι, αλλά δεν είναι απατηλό όραμα. Αντιθέτως, αντικατοπτρίζουν την αναγκαιότητα να προσαρμοστεί η ναυτιλία στις παγκόσμιες περιβαλλοντικές απαιτήσεις και να προστατευθεί η βιωσιμότητά της μακροπρόθεσμα. Πρέπει βέβαια να σημειωθεί ότι και η παγκόσμια οικονομική αβεβαιότητα δημιουργεί πρόσθετες προκλήσεις για τον ελληνικό και διεθνή στόλο και θέτει σε αμφισβήτηση κατά πόσο τα υπάρχοντα χρονοδιαγράμματα είναι ρεαλιστικά. Ενδεικτικά, το κόστος συμμόρφωσης με βάση το σχέδιο ΙΜΟ για τα καύσιμα θα είναι 15-30 δις. ετήσια και μέχρι το 2035 οι συνολικές ποινές θα φτάσουν τα 100 δις.ευρώ. Χρειάζεται έξυπνος συνδυασμός ανάμεσα στην ανταγωνιστικότητα και την πράσινη ανάπτυξη, λαμβάνοντας υπόψη ότι η μετάβαση είναι πιο αργή απ’ ό,τι πολλοί θα ήθελαν -οι τεχνολογίες καθαρών καυσίμων, η υποδομή και η οικονομική βιωσιμότητα των νέων λύσεων δεν έχουν ωριμάσει πλήρως.
Όμως, η ελληνική ναυτιλία δεν ξεκινά από το μηδέν: η εμπειρία, η τεχνογνωσία και η ευελιξία της δίνουν τη δυνατότητα να ηγηθεί αυτής της μετάβασης. Η πρόκληση είναι να συνδυαστεί η τεχνολογική καινοτομία με στρατηγικό σχεδιασμό και επενδύσεις, ώστε η πορεία προς τις μηδενικές εκπομπές να είναι σταδιακή, εφικτή και ταυτόχρονα ανταγωνιστική για τον ελληνικό στόλο. Με άλλα λόγια, δεν πρόκειται για όραμα χωρίς βάση, αλλά για μια στρατηγική αναγκαία και δυνατή, αν κινηθούμε με προνοητικότητα.

Ποιες στρατηγικές μπορούν να έχουν άμεσο αντίκτυπο στον διεθνή τομέα της ναυτιλίας;
Οι στρατηγικές που μπορούν να έχουν άμεσο αντίκτυπο στο διεθνή τομέα της ναυτιλίας είναι εκείνες που συνδυάζουν τεχνολογική καινοτομία, ενεργειακή αποδοτικότητα και στρατηγική συνεργασία. Η υιοθέτηση πιο καθαρών καυσίμων, η ψηφιοποίηση για βελτιστοποίηση δρομολογίων, η επένδυση σε υβριδικά ή ηλεκτρικά συστήματα πρόωσης, καθώς και η συμμόρφωση με νέες περιβαλλοντικές ρυθμίσεις θα καθορίσουν ποιοι θα παραμείνουν ανταγωνιστικοί.
Στη μετάβαση αυτή θα ηγηθούν όσοι επενδύουν στην καινοτομία, αξιοποιούν τις δυνατότητες της τεχνολογίας και αναπτύσσουν μακροπρόθεσμη στρατηγική βιωσιμότητας. Αντίθετα, όσοι επιλέγουν να μείνουν προσκολλημένοι σε παλιές πρακτικές, αγνοώντας τις νέες απαιτήσεις και τις περιβαλλοντικές ευθύνες, κινδυνεύουν να μείνουν πίσω, χάνoντας ανταγωνιστικότητα και φήμη σ’ έναν όλο και πιο πράσινο και αυστηρό διεθνή ναυτιλιακό χάρτη.

Επιπλέον δημοσιεύσεις: https://www.mononews.gr/business/shipping/giorgos-vernikos-to-avrio-tou-kosmou-einai-syndedemeno-panta-m-ena-karavi